Αρχική
εγγραφή NewsLetter | χορηγία
Πρώτη ΣελίδαΑποτύπωμαΦιλικές ΙστοσελίδεςΕπικοινωνία

O σκληρός κόσμος της ‘αθωότητας’…

 

Πόσο σκληρός είναι ο κόσμος των παιδιών; Και πόσο… ευάλωτος ο κόσμος των ενηλίκων; Κι η γραμμή που ενώνει αυτούς τους δυο αλληλοσυμπληρωματικούς κόσμους, νοητή ή υπαρκτή είναι, ευθεία ή τεθλασμένη; Κλωστή ή σχοινί; Αν είναι το πρώτο, πόσο εύκολα κόβεται; Κι αν είναι το δεύτερο, τι σχήμα μπορεί να του δώσει η ενοχή ή μια παλιά αμαρτία; Κι αν τελικά η αμαρτία είναι… μισή, τι γίνεται με τον στόχο της εξιλέωσης; Στην εκπληκτική ‘Ζαβολιά’ του Κώστα Ποντικόπουλου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος, το χτες και το σήμερα κυνηγιούνται σαν τη γάτα με το… ποντίκι(!!!), δίνοντας στο Αύριο το ρόλο ενός αδέσποτου σκύλου. Θα… επιβιώσει εκεί έξω;

 

Πόσες ζαβολιές μπορεί να χωρέσουν σε μια ζωή; Σε ένα βιβλίο, πόσες; Από τα πιο ευφυή βιβλία που έχουν κυκλοφορήσει ποτέ, η ‘Ζαβολιά’ του Κώστα Ποντικόπουλου ξεκινά με μια… προδοσία. Με μια εγκατάλειψη, που αν το σκεφτείς δεν είναι παρά μια ζαβολιά. Ένα φευγιό που ο ήρωας ήθελε ‘να μείνει’ και να μην το βιώσει ποτέ. Μα το υφάδι του χρόνου είναι πλέκτης που υφαίνει συχνά πουλόβερ στο ίδιο μοτίβο κι έτσι κάποιες φορές είναι αναπότρεπτο να επαναληφθεί το ίδιο δράμα, να ξαναπαιχτεί το ίδιο έργο με διαφορετικό καστ, αλλά γράφοντας και ζωγραφίζοντας σχεδόν τα ίδια συναισθήματα στις καρδιές.

Ακολουθεί μια συνάντηση φίλων σε ένα τοπίο ‘ελαφρώς ζαλισμένο’, που σημαίνει ιδανικό για… παρελθοντικές εξομολογήσεις. Άλλωστε στον χρόνο τα περισσότερα αδικήματα παραγράφονται… Όχι όμως όλα. Όταν η μνήμη αποφασίζει να πάρει το σκαλιστήρι και να σκάψει ποτέ δεν μπορείς να υπολογίσεις το βάθος. Τα μέτρα. Μετράνε τα ατοπήματα της παιδικής ηλικίας στις ενήλικες ζωές; Ή μήπως είναι περαστικά φαντάσματα που δεν είναι απαραίτητο να επανέλθουν; Ένας παρατημένος άντρας κι ένας παραιτημένος συγγραφέας που ‘ντύνεται παιδί’ τις ώρες που γράφει, ξεδιπλώνουν καθένας εντός του τα καθέκαστα μιας ζωής που το παιχνίδι είχε βία, bulling και… ρατσισμό. Και φυσικά έρωτα, γιατί πιο βίαιο πράγμα από τον έρωτα, όταν θέλει να κατακτήσει και ν’ αποδείξει την υπεροχή του, δεν υπάρχει.

Ένα κορίτσι στοιχειώνει τις ζωές μιας παρέας. Ένα διαολεμένο θηλυκό, θα μπορούσε να υποθέσει κανείς με ευκολία. Με τα δικά του ολέθρια βιώματα πόνου ωστόσο, τις δικές του ανασφάλειες, τον δικό του προσωπικό τρόπο να εκδικηθεί την… ασέλγεια, ‘ασελγώντας’ εκείνο, συνειδητά ή ασυνείδητα, σχεδόν καθ’ υποβολήν τραυμάτων, μέσω της παρακίνησης και της πειθούς στις παιδικές ψυχές των αγοριών που λαχταρούσαν να περαστούν για άντρες… Μια θηλιά. Ο έρωτας; Μια γάτα. Η… γυναικεία φύση; Μια βαρβαρότητα. Ο.άντρας-κυνηγός(;) ή το θεριό που καιροφυλακτεί μέσα στον καθένα, ανεξαρτήτως φύλου; Κι ένας ανυπεράσπιστος μικρός. Ο μπουνταλάς της παρέας. Ο τάχα πιο δειλός. Ο λιγότερο επιβεβαιωμένος. Ο πιο εύκαιρος και εύκολος στο να ταπεινωθεί από κείνους που καθένας είχε λάβει το δικό του μερτικό ταπείνωσης και προσπαθεί να το ξορκίσει. Ένα συμβάν. Μοιραίο και τραγικό. Ίσως όχι τόσο όσο μπορεί να φανεί στην αρχή, αφού… η ζαβολιά θέλει την… αμαρτία μισή… με τους συμμετέχοντες να είναι όλοι πεπεισμένοι για την ολοκλήρωσή της. Κι ύστερα ένας όρκος. Σιωπής και απόστασης. Μα όταν ο χρόνος θέλει… η σύμπτωση επαναφέρει τα πρόσωπα, προσχεδιάζοντας ερήμην τους μια άλλη τραγωδία, ίσως πιο δυνατή, ακόμα πιο σοκαριστική και απάνθρωπη από τις προηγούμενες. Μα σχεδόν με… όλους αθώους αυτή τη φορά. Εκτός κι αν μπορεί να θεωρηθεί ενοχή το να αποτρέψεις την κάθαρση κάποιου για μια βιαιότητα στην οποία συμμετείχε.

Από τι κρίνεται αλήθεια μια πράξη; Από την πρόθεση; Το αποτέλεσμα ή και τα δυο; Η ‘Ζαβολιά’ του Κώστα Ποντικόπουλου είναι γεμάτη κοπιδάκια που ξύνουν πληγές. Γεμάτη ανεμελιά και την ίδια ώρα ενοχή. Απλή και ταυτόχρονα πολύπλοκη. Αναμάρτητη και όμως μέσα στην αμαρτία. Μοιάζει με δίκη που επαναλαμβάνεται, με τους κατηγορούμενους να απολογούνται δίνοντας τη θέση τους στον ίδιο τον αναγνώστη, που μοιραία ανακαλεί τα δικά του ‘παιδικά εγκλήματα’ ή ατοπήματα ή αταξίες ή ζαβολιές, μικρότερου ή παρεμφερούς βεληνεκούς.

Πόσο αθώοι είναι οι ένοχοι και πόσο ένοχοι οι εκάστοτε αθώοι; Κλείνω τη ‘Ζαβολιά’ με ένα γλυκόπικρο χαμόγελο. Για τα χαμένα του χτες, μα και τα κερδισμένα του. Για τις παρέες, τη συνενοχή, τα λάθη που άλλα μοιάζανε σωστά και άλλα σε παρασύρανε στη δίνη τους ακριβώς γιατί είχαν τη σήμανση του λάθους και μόνο αυτό σε αναστάτωνε και σου ’δινε την ψευδαίσθηση μιας πρόωρης ενηλικίωσης που τόσο είχες ανάγκη για να σταθείς επάξια στο πλευρό των μεγάλων, που επιδείκνυαν τις ικανότητές τους εις βάρος σου (συχνά, λάθος δική σου μετάφραση, βέβαια…) ή σε καθήλωναν με τις εμπειρίες τους. Αυτές που… ήξερες. Μα και τις άλλες, που υποπτευόσουν.

Η τελευταία σελίδα… Ο επίλογος… Ένα τρυφερό κλείσιμο ματιού… Του ενός μόνο… Γιατί και τα δυο μάτια τα κλείνεις μόνο όταν κοιμάσαι κι όταν φιλάς. Κι αν η μισή μνήμη πάντα κοιμάται, η άλλη αγρυπνά. Αλίμονο αν αγγίξεις τα χείλη. Καίγεσαι.

Διαβάστε το. Ξανά και ξανά. Όπως διαβάζει κανείς τις αναμνήσεις. Χαρίστε το. Ξανά και ξανά. Όπως προσφέρει κανείς την ομορφιά που ‘δωροδοκήθηκε’ από το δάκρυ μιας παιδικής ανάμνησης. Ή μιας ενήλικης φαντασίας…